Ενημέρωση των παιδιών και των εφήβων σχετικά με την κοινή χρήση φωτογραφιών και βίντεο γυμνού περιεχομένου
Οι συχνές συζητήσεις με τους νέους σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους από την κοινή χρήση φωτογραφιών και βίντεο με γυμνό ή σεξουαλικό περιεχόμενο (το λεγόμενο sexting) μπορεί να βοηθήσει στην αποφυγή προβλημάτων, όπως η κοινοποίηση μιας εικόνας χωρίς άδεια. Το συγκεκριμένο θέμα είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζεται με ψυχραιμία και να συζητιέται τακτικά.
Εάν το παιδί σας πει ότι έλαβε μια φωτογραφία ή βίντεο με γυμνό ή σεξουαλικό περιεχόμενο, αντιδράστε ήρεμα και εστιάστε στην υποστήριξη και τη βοήθεια που χρειάζεται από εσάς. Αναγνωρίστε το θάρρος που χρειάστηκε για να έρθει το παιδί σας σε εσάς και διαβεβαιώστε το ότι όλα θα πάνε καλά. Στη συνέχεια, συνεργαστείτε μαζί του για να ελαχιστοποιήσετε οποιαδήποτε αρνητική συνέπεια.
Σημείωση: Εάν το παιδί σας χρησιμοποιεί μια συσκευή που έχει συνδεθεί σε έναν παιδικό Λογαριασμό Apple, η συσκευή θολώνει φωτογραφίες ή βίντεο που ενδέχεται να περιέχουν γυμνό περιεχόμενο σε επιλεγμένα apps της Apple. Τα παιδιά κάτω των 13 ετών χρειάζονται γονική άδεια για να τα δουν. Συζητήστε μαζί τους αυτή τη δυνατότητα και τι πρέπει να κάνουν εάν δουν θολές φωτογραφίες ή βίντεο.
-
- Εξηγήστε του ότι δεν πρέπει να κοινοποιούνται φωτογραφίες και βίντεο που δείχνουν απόκρυφα σημεία του σώματος.
- Ενθαρρύνετε το παιδί σας να απευθυνθεί σε εσάς εάν λάβει κάποια φωτογραφία ή βίντεο που είναι θολή ή που το κάνει να αισθάνεται άβολα.
- Εάν το παιδί σας έρθει σε εσάς με μια ακατάλληλη φωτογραφία ή βίντεο, ή δείτε κάτι τέτοιο στη συσκευή του, αντιδράστε ήρεμα και συζητήστε μαζί του γιατί πιστεύετε ότι αυτή η φωτογραφία ή το βίντεο μπορεί να είναι ακατάλληλο. Ευχαριστήστε το παιδί σας που σας το ανέφερε ή το συζήτησε με ειλικρίνεια μαζί σας.
- Αν και η περιέργεια για τα σώματα μπορεί να είναι φυσιολογική, συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας εάν το παιδί σας εκδηλώνει επανειλημμένο ή υπερβολικό ενδιαφέρον για το γυμνό και τη σεξουαλικότητα.
-
- Μια μελέτη του Thorn το 2023 διαπίστωσε ότι το 17% των εφήβων ανέφεραν ότι είχαν κοινοποιήσει γυμνό περιεχόμενο, ενώ περίπου το 20% των παιδιών ηλικίας 9 έως 17 ετών ανέφεραν ότι τους είχαν δείξει ή είχαν στείλει γυμνές εικόνες κάποιου άλλου χωρίς τη συγκατάθεσή τους.
- Οι έφηβοι πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχουν εγκληματίες που παρουσιάζονται ως έφηβοι οι οποίοι προσφέρονται να ανταλλάξουν γυμνές ή σεξουαλικές φωτογραφίες ή βίντεο. Στη συνέχεια, οι εγκληματίες χρησιμοποιούν αυτές τις φωτογραφίες ή τα βίντεο για σεξουαλικό εκβιασμό (sextortion) απειλώντας να τις δημοσιεύσουν ή να τις διανείμουν, εκτός εάν το θύμα συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις τους. Βεβαιωθείτε ότι το έφηβο παιδί σας γνωρίζει ότι μπορεί να απευθυνθεί σε εσάς για οποιονδήποτε λόγο και ότι έχει την υποστήριξή σας.
- Εάν αντιληφθείτε ότι ο έφηβός σας είτε λαμβάνει είτε στέλνει γυμνές φωτογραφίες ή βίντεο, παραμείνετε ήρεμοι και προσπαθήστε να προσδιορίσετε τις συνθήκες. Εάν η φωτογραφία ή το βίντεο ήταν αυτόκλητο, μπορεί να δημιουργεί αναστάτωση στον έφηβο και μπορεί να είναι αποτέλεσμα εκφοβισμού ή παρενόχλησης.
- Μερικές φορές οι γυμνές φωτογραφίες ή τα βίντεο κοινοποιούνται υπό πίεση. Σε άλλες περιπτώσεις, οι παραλήπτες μπορεί να τα κοινοποιήσουν χωρίς τη συγκατάθεση του αποστολέα. Εάν η κοινοποίηση είναι μη συναινετική ή εμπλέκεται ενήλικας, επικοινωνήστε με τις αστυνομικές αρχές.
- Εξηγήστε ήρεμα στο παιδί σας τους κινδύνους αποστολής ή λήψης γυμνών φωτογραφιών ή βίντεο, όπως το ότι ο παραλήπτης μπορεί μια μέρα να τα κοινοποιήσει σκόπιμα ή κατά λάθος, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αμηχανία, εκφοβισμό ή άλλη αρνητική συνέπεια.
- Είναι σημαντικό να καθησυχάζουμε τους νέους ότι όσο ντροπιαστικό κι αν είναι να διανέμονται οι φωτογραφίες ή τα βίντεό τους, δεν είναι το τέλος του κόσμου. Υπάρχουν άνθρωποι, όπως εσείς για παράδειγμα, που μπορούν να τους βοηθήσουν, και όλα θα πάνε καλά.
Βοηθώντας τα παιδιά και τους εφήβους να διαχειρίζονται περιεχόμενο με αιματηρές ή βίαιες σκηνές στις συσκευές τους
Οι αιματηρές και βίαιες φωτογραφίες ή τα βίντεο που ενδέχεται να θολωθούν περιλαμβάνουν ενοχλητικές ή ωμές απεικονίσεις βίας, τραυματισμού, θανάτου ή σκληρότητας απέναντι σε άτομα, είτε είναι πραγματικά είτε φανταστικά.
Τα παιδιά και οι έφηβοι χρησιμοποιούν τις συσκευές τους για να εξερευνούν, να μαθαίνουν και να συνδέονται, αλλά μερικές φορές μπορεί να συναντήσουν εικόνες ή βίντεο που είναι βίαια, άσεμνα ή ενοχλητικά. Εάν το παιδί σας χρησιμοποιεί μια συσκευή που είναι συνδεδεμένη σε έναν παιδικό Λογαριασμό Apple, η συσκευή θολώνει φωτογραφίες ή βίντεο που ενδέχεται να περιέχουν αιματοχυσία και βία σε επιλεγμένα apps της Apple και εμφανίζει μια προειδοποίηση για να το προστατεύσει. Τα παιδιά κάτω των 13 ετών χρειάζονται γονική άδεια για να τα δουν. Το σημαντικό είναι ότι η Apple δεν έχει πρόσβαση στις εικόνες. Το όλο θέμα γίνεται εξ ολοκλήρου στη συσκευή. Συζητήστε μαζί τους αυτή τη δυνατότητα και τι πρέπει να κάνουν εάν δουν θολές φωτογραφίες ή βίντεο.
Τα παιδιά και οι έφηβοι μπορεί να λάβουν ή να κοινοποιήσουν αυτό το είδος περιεχομένου άθελά τους ή χωρίς να αντιληφθούν τις συνέπειές του. Για τους εφήβους ειδικότερα, το πλαίσιο έχει σημασία. Ενοχλητικό περιεχόμενο μπορεί να κοινοποιηθεί για να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο σχετικά με υπαρκτά προβλήματα ή για να προκαλέσει σοκ, να παρακινήσει, ακόμη και να παρενοχλήσει ή να απειλήσει.
Ο στόχος του θολώματος αυτού του περιεχομένου είναι να δώσει στους εφήβους την ευκαιρία να σταματήσουν για λίγο ώστε να κάνουν συνειδητές επιλογές, καθώς και να επιτρέψει στους γονείς μικρότερων παιδιών να τα προστατεύσουν από την προβολή ενοχλητικού περιεχομένου.
-
Η προβολή βίαιου ή άσεμνου περιεχομένου μπορεί να έχει συναισθηματική επίδραση. Η αντίδραση ενός νέου μπορεί να διαφέρει σε μεγάλο βαθμό ανάλογα με την ηλικία, ωριμότητα και ευαισθησία του. Κάποια παιδιά μπορεί να αισθανθούν άγχος, κατάθλιψη ή υπερφόρτωση. Άλλα μπορεί να βιώσουν εφιάλτες, να αντιμετωπίσουν προβλήματα με τον ύπνο ή να απομονωθούν. Με την πάροδο του χρόνου, η συχνή έκθεση μπορεί επίσης να μειώσει την ενσυναίσθηση ή να αυξήσει τον φόβο ή τη διάθεση για ρίσκο.
-
Το πιο αποτελεσματικό πράγμα που μπορείτε να κάνετε είναι να μιλήσετε με το παιδί σας. Οι ανοιχτές συζητήσεις, χωρίς επικρίσεις, συμβάλλουν σημαντικά στο να τα βοηθήσουν να επεξεργαστούν όσα βλέπουν και να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι μόνα.
Προσπαθήστε να:
- Διατηρήσετε την ψυχραιμία σας και να δείξετε υποστήριξη. Ξεκινήστε με ερωτήσεις όπως «Έχεις δει ποτέ κάτι στο διαδίκτυο που σε αναστάτωσε;» ή "Τι σκέφτεσαι όταν βλέπεις κάτι βίαιο;" και να ανταποκρίνεστε με περιέργεια και όχι με επικριτικό πνεύμα. Αποφύγετε τα κηρύγματα και μην τα πιέζετε να σας αποκαλύψουν κάθε λεπτομέρεια, καθώς η επανάληψη του περιεχομένου μπορεί να τους προκαλέσει μεγαλύτερο στρες.
- Μοιραστείτε την εμπειρία σας με κάποιο περιεχόμενο που σας προκάλεσε αναστάτωση (εφόσον σχετίζεται και είναι κατάλληλο για την ηλικία τους) και πώς το αντιμετωπίσατε.
- Βεβαιωθείτε ότι γνωρίζουν πώς να μπλοκάρουν άτομα ή περιεχόμενο με το οποίο δεν θέλουν να αλληλεπιδρούν.
- Σχεδιάστε μαζί ένα «πλάνο εξόδου». Βοηθήστε το παιδί σας να μάθει τι πρέπει να κάνει αν δει κάτι ενοχλητικό στο διαδίκτυο, όπως να κλείσει το app, να θέσει σε σίγαση ή να αποκλείσει την πηγή και να απευθυνθεί σε εσάς ή σε κάποιο άλλο άτομο που εμπιστεύεται. Υπενθυμίστε του ότι είναι εντάξει να κάνει ένα βήμα πίσω και να φροντίσει τη συναισθηματική του υγεία.
- Αναφέρετε σοβαρά θέματα που σας προβληματίζουν. Οι απειλές, ο εξαναγκασμός ή η βία πρέπει να αναφέρονται στους υπεύθυνους του σχολείου ή στις αστυνομικές αρχές και, όταν αρμόζει, στην Apple.
Το πιο σημαντικό είναι να καθησυχάσετε το παιδί σας ότι μπορεί να απευθυνθεί σε εσάς χωρίς να φοβάται ότι θα μπλέξει. Αυτές οι συζητήσεις βοηθούν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης, σθένους και σιγουριάς.
Και αν παρατηρήσετε σημάδια παρατεταμένης δυσφορίας, όπως αλλαγές στον ύπνο, στη διάθεση, στην όρεξη ή στη συμπεριφορά, μην διστάσετε να απευθυνθείτε σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Μη νιώθετε ότι είστε μόνοι στην υποστήριξη του παιδιού σας καθώς αυτό εξερευνά τον ψηφιακό κόσμο.
Μάθετε περισσότερα για την ασφάλεια στο διαδίκτυο
Συμβουλές για να βοηθήσετε τα παιδιά σας να παραμείνουν ασφαλή στο διαδίκτυο
Διατηρήστε τις διαδικτυακές δραστηριότητες των παιδιών και των εφήβων ασφαλείς και θετικές.
Για να παραμείνουν ασφαλή στο διαδίκτυο:
- Γνωρίζετε το παιδί σας καλύτερα από κάθε άλλον. Αυτό που ισχύει για ορισμένα παιδιά δεν ισχύει απαραίτητα για άλλα, και εξαρτάται από την ηλικία, το επίπεδο ωριμότητας, καθώς και άλλους παράγοντες.
- Εκφράστε ενδιαφέρον για τα apps που χρησιμοποιεί το παιδί σας και τους ιστότοπους που επισκέπτεται. Γνωρίστε τα αγαπημένα apps και τα παιχνίδια του παιδιού σας, ώστε να κατανοήσετε την πλατφόρμα, τις ρυθμίσεις απορρήτου της, καθώς και γιατί αρέσει στο παιδί σας.
- Το πιο σημαντικό είναι η επικοινωνία. Κάντε μια συζήτηση, όχι κήρυγμα, και διαβεβαιώστε το παιδί σας ότι μπορεί να απευθυνθεί σε εσάς εάν αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα. Ενημερώστε το παιδί ότι δεν θα αντιδράσετε υπερβολικά και ότι η προστασία του είναι πιο σημαντική από την τιμωρία του.
- Μιλήστε στο παιδί σας για την ασφάλεια και το απόρρητο και τη σημασία της χρήσης ισχυρών και μοναδικών κωδικών πρόσβασης και άλλων εργαλείων ελέγχου ταυτότητας, όπως το Touch ID και το Face ID.
- Βεβαιωθείτε ότι οι νέοι κατανοούν ότι υπάρχουν κίνδυνοι με ορισμένες συμπεριφορές στο διαδίκτυο, όπως η κοινοποίηση γυμνού περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένου του εκφοβισμού, της παραπληροφόρησης και της δυσφήμισής τους. Η συζήτηση μπορεί να είναι σύντομη, αλλά θα πρέπει να την επαναλαμβάνετε τακτικά. Διαβεβαιώστε το παιδί ότι αν συμβεί κάτι κακό, θα είστε εκεί για να το βοηθήσετε.
- Εξετάστε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσετε εργαλεία όπως ο Χρόνος επί Οθόνης για να παρακολουθείτε και να διαχειρίζεστε τη χρήση της συσκευής του παιδιού σας. Μιλήστε στο παιδί σας για τα εργαλεία που χρησιμοποιείτε και τους λόγους για τους οποίους τα χρησιμοποιείτε. Αυτό θα το βοηθήσει να αναπτύξει την ικανότητα να χρησιμοποιεί την τεχνολογία υπεύθυνα, τώρα και μελλοντικά. Επανεξετάστε τα εργαλεία αυτά καθώς το παιδί σας ωριμάζει.
Αποπλάνηση και σεξουαλικός εκβιασμός
Προσδιορισμός της αποπλάνησης και του σεξουαλικού εκβιασμού και συζήτηση με παιδιά και εφήβους σχετικά με αυτά.
Η αποπλάνηση και ο σεξουαλικός εκβιασμός είναι δύο μορφές διαδικτυακής σεξουαλικής εκμετάλλευσης που σχετίζονται μεταξύ τους:
- Η αποπλάνηση είναι μια τακτική που χρησιμοποιούν οι θύτες για να οικοδομήσουν σχέσεις με νέους, ώστε να μπορούν να τους χειραγωγήσουν, να τους εκμεταλλευτούν και να τους βλάψουν. Οι θύτες μπορεί να προσεγγίσουν φιλικά ένα παιδί για να κερδίσουν σταδιακά την εμπιστοσύνη του με την πρόθεση να το κακοποιήσουν.
- Ο σεξουαλικός εκβιασμός πραγματοποιείται όταν κάποιος απειλεί ότι θα μοιραστεί με τρίτους ερωτικές εικόνες ή βίντεο αν το θύμα δεν συμμορφωθεί με απαιτήσεις όπως η αποστολή χρημάτων, η αποστολή περισσότερων εικόνων ή σεξουαλικές χάρες.
Τα άτομα που κακοποιούν και εκμεταλλεύονται παιδιά είναι συχνά υπομονετικά, επίμονα και ικανά στη χειραγώγηση. Κάποιες φορές αυτοί που εκμεταλλεύονται τους νέους στο διαδίκτυο τους γνωρίζουν προσωπικά.
Ο σεξουαλικός εκβιασμός και η αποπλάνηση είναι παράνομα στις περισσότερες χώρες. Εάν το παιδί σας έχει πέσει θύμα, επικοινωνήστε με τις αστυνομικές αρχές και τις υπηρεσίες υποστήριξης.
Προστατέψτε τα νέα παιδιά κάνοντας συζητήσεις κατάλληλες για την ηλικία τους σχετικά με την αποπλάνηση και τον σεξουαλικό εκβιασμό. Διαβεβαιώστε το παιδί σας ότι αν κάποιος επιχειρεί να το αποπλανήσει ή να το εκβιάσει, δεν φταίει το ίδιο. Αν κάποιος το πιέζει, το απειλεί ή το αναγκάζει να στείλει μια εικόνα με γυμνό, αιματηρό ή βίαιο περιεχόμενο, δεν χρειάζεται να το κάνει. Μπορείτε να ζητήσετε βοήθεια.
Η ανοιχτή επικοινωνία είναι ζωτικής σημασίας. Η προστασία των νέων από την αποπλάνηση και τον σεξουαλικό εκβιασμό είναι μια συνεχής διαδικασία που τους βοηθά να αναπτύξουν τα δικά τους προειδοποιητικά συστήματα και να νιώσουν την οικειότητα να σας ειδοποιούν όταν κάτι δεν πάει καλά.
-
Παρόλο που αυτά τα σημάδια δεν συνδέονται απαραίτητα με την αποπλάνηση, καλό θα ήταν οι γονείς να παρατηρήσουν εάν το παιδί τους:
- Δεν μοιράζεται μαζί σας αυτά που κάνει στο διαδίκτυο.
- Απενεργοποιεί γρήγορα, κρύβει ή κλείνει μια συσκευή όταν κάποιος μπαίνει στο δωμάτιο.
- Έχει ανεξήγητα δώρα, χρήματα, ναρκωτικά, αλκοόλ ή άλλα πράγματα αξίας.
- Είναι στο διαδίκτυο αργά το βράδυ ή σε περίεργες ώρες.
- Φαίνεται αναστατωμένο, καταθλιπτικό, θυμωμένο ή φοβισμένο.
Μιλήστε με το παιδί σας για να δείτε αν κάποιος στο διαδίκτυο:
- Του προσφέρει δώρα.
- Μιλάει για τον έρωτα, την αγάπη ή το σεξ.
- Στέλνει ή ζητά φωτογραφίες ή βίντεο με γυμνό ή σεξουαλικό περιεχόμενο.
- Το εμπλέκει σε πολύ προσωπικές συζητήσεις.
- Του ζητά να κρατήσει μυστικά.
- Προσπαθεί να το απομονώσει από την οικογένεια ή τους φίλους του.
- Του ζητά να συνεχίσει μια συζήτηση σε διαφορετική πλατφόρμα.
Εάν το παιδί σας σάς πει ότι έχει βιώσει οποιαδήποτε από αυτές τις συμπεριφορές, διαβεβαιώστε το ότι δεν φταίει το ίδιο.
Συζητώντας με παιδιά και εφήβους σχετικά με την αποπλάνηση
Ανεξάρτητα από την ηλικία του, ο καλύτερος τρόπος για να μάθετε εάν ένα παιδί έχει πέσει θύμα αποπλάνησης στο διαδίκτυο και να αποτρέψετε πιθανές αρνητικές συνέπειες είναι να μιλήσετε μαζί του.
- Φροντίστε να συζητάτε τακτικά με το παιδί σας για τις διαδικτυακές του εμπειρίες.
- Κάντε συζητήσεις κατάλληλες για την ηλικία του σχετικά με την αποπλάνηση με τρόπο που δεν προκαλεί φόβο.
- Υποσχεθείτε ότι δεν θα θυμώσετε αν σας πει κάτι κακό ή αν έχει κάνει κάποιο λάθος. Οι θύτες βασίζονται στον φόβο της τιμωρίας για να εμποδίσουν τους νέους να αναφέρουν την κακοποίηση.
- Θέστε μαζί κανόνες και όρια, συμπεριλαμβανομένου το πότε είναι εντάξει και πότε όχι να αλληλεπιδρά στο διαδίκτυο με άτομα που δεν γνωρίζει. Εξετάστε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσετε εργαλεία, όπως ο Χρόνος επί Οθόνης, για να επιβλέπετε τη χρήση της τεχνολογίας από το παιδί σας.
- Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας γνωρίζει πώς να αναφέρει άτομα και να αποκλείει ή να κάνει σίγαση λογαριασμών στα apps που χρησιμοποιεί.
- Μιλήστε για πρακτικές και ρυθμίσεις ασφάλειας και απορρήτου στο διαδίκτυο.
- Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας κατανοεί ποιες προσωπικές πληροφορίες πρέπει και ποιες δεν πρέπει να κοινοποιούνται στο διαδίκτυο και γιατί.
- Βοηθήστε το παιδί σας να διακρίνει μεταξύ των θετικών αλληλεπιδράσεων και εκείνων που μπορεί να είναι προβληματικές ή επικίνδυνες. Ενημερώστε το ότι, αν κάποιος το κάνει να αισθάνεται άβολα για οποιονδήποτε λόγο, μπορεί να απευθυνθεί σε εσάς για βοήθεια.
Μιλώντας σε ένα μικρό παιδί για την αποπλάνηση:
- Χρησιμοποιήστε τις σωστές λέξεις για τα μέρη του σώματος και εξηγήστε ποια είναι τα ιδιωτικά μέρη του σώματος και γιατί.
- Αποθαρρύνετε οποιαδήποτε επικοινωνία με άτομα που δεν γνωρίζει.
- Μιλήστε για τη διαφορά μεταξύ των καλών μυστικών, όπως το να μην μαρτυρήσουμε σε κάποιον ένα πάρτι έκπληξη, και των κακών μυστικών, όπως να μην πούμε σε έναν ενήλικο που εμπιστευόμαστε ότι αισθανόμαστε φόβο ή απειλή.
Μιλώντας με ένα μεγαλύτερο παιδί για την αποπλάνηση:
- Υπενθυμίστε στο παιδί σας ότι ορισμένοι άνθρωποι στο διαδίκτυο μπορεί να μην είναι αυτοί που λένε ότι είναι.
- Εξασκηθείτε στο να συζητάτε με το παιδί σας για δύσκολα θέματα. Επαινέστε το παιδί που σας το είπε και διαβεβαιώστε το ότι θα το βοηθήσετε.
Μιλώντας σε έναν έφηβο για την αποπλάνηση:
- Υπενθυμίστε του ότι υπάρχουν άνθρωποι που δεν είναι αυτό που λένε ότι είναι και ότι δεν θέλουν όλοι το καλό του.
- Αναγνωρίστε ότι οι έφηβοι μπορεί να ενδιαφέρονται να εξερευνήσουν τη σεξουαλικότητα, αλλά πείτε στο παιδί σας ότι μπορεί να απευθυνθεί σε εσάς εάν συναντήσει οτιδήποτε απειλητικό ή δυνητικά επικίνδυνο.
- Υπενθυμίστε του ότι έχει τη δύναμη να αγνοεί, να αναφέρει και να μπλοκάρει οποιονδήποτε το κάνει να αισθάνεται άβολα.
- Εξηγήστε ότι οτιδήποτε μοιράζεται στο διαδίκτυο μπορεί να αντιγραφεί και να κοινοποιηθεί σε άλλους, είτε κατά λάθος είτε επίτηδες.
Μην ξεχνάτε ότι εσείς γνωρίζετε το παιδί σας καλύτερα από οποιονδήποτε. Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζετε δύσκολα θέματα θα πρέπει να εξαρτάται από την ηλικία και το επίπεδο ωριμότητας του παιδιού σας, καθώς και από άλλους παράγοντες, όπως η ευαλωτότητα και η συναισθηματική του κατάσταση.
Μπορεί να είναι απρόθυμο να μιλήσει για τις διαδικτυακές του σχέσεις και να μην γνωρίζει ότι είναι θύμα αποπλάνησης. Διαβεβαιώστε το ότι, αν κάποιος επιχειρεί να το αποπλανήσει, δεν φταίει το ίδιο.
-
Παρόλο που αυτά δεν είναι απαραίτητα σημάδια σεξουαλικού εκβιασμού, καλό θα ήταν οι γονείς να παρατηρήσουν εάν το παιδί τους:
- Κρύβει τη δραστηριότητά του στο διαδίκτυο.
- Ζητά χρήματα ή δωροκάρτες χωρίς εξήγηση ή εξαφανίζονται χρήματα από πορτοφόλια ή λογαριασμούς.
- Έχει ανεξήγητες αλλαγές στη διάθεση του ή φαίνεται καταθλιπτικό, θυμωμένο ή φοβισμένο.
Συζητώντας με παιδιά και εφήβους σχετικά με τον σεξουαλικό εκβιασμό:
- Οι έφηβοι και τα μεγαλύτερα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχουν εγκληματίες που προσφέρουν να ανταλλάξουν γυμνές ή άσεμνες φωτογραφίες ή βίντεο.
- Εξηγήστε ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι αυτοί που λένε ότι είναι και ότι οι εικόνες πιθανότατα δεν είναι δικές τους.
- Ενημερώστε το ότι οι εγκληματίες μπορεί να απειλήσουν να δημοσιεύσουν γυμνές ή άσεμνες φωτογραφίες ή βίντεο αν δεν τους δοθούν χρήματα, περισσότερες εικόνες ή σεξουαλικές πράξεις.
- Πείτε στο παιδί σας να μην στέλνει χρήματα και να μην συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις τους. Η πληρωμή συνήθως οδηγεί σε περαιτέρω εκμετάλλευση. Μερικές φορές προχωρούν σε άλλα θύματα ακόμα και αν δεν τους πληρώσουν.
Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς εάν ένα παιδί γίνει στόχος ή θύμα:
- Αποθηκεύστε απειλητικά μηνύματα σε περίπτωση που τα χρειαστούν οι αρχές.
- Αναφέρετε την κατάσταση στις τοπικές αστυνομικές αρχές και, αν κριθεί απαραίτητο, σε αρμόδιους του σχολείου ή της εργασίας.
- Μπλοκάρετε τον θύτη και επανεξέταστε τις ρυθμίσεις ασφάλειας της συσκευής χρησιμοποιώντας τον Ελέγχο Ασφάλειας της Apple.
- Εξερευνήστε τον Οδηγό Χρήστη για την Προσωπική Ασφάλεια, ο οποίος προσφέρει στρατηγικές για την ενίσχυση της ψηφιακής ασφάλειας και τη διακοπή των σχέσεων με μη ασφαλείς επαφές.
- Διαβεβαιώστε το παιδί σας ότι παρόλο που η κατάσταση μπορεί να φαίνεται αβάσταχτη, μπορείτε να το βοηθήσετε να το ξεπεράσει.
- Ενθαρρύνετε την ανοιχτή επικοινωνία μαζί σας, με κάποιον άλλο ενήλικο που εμπιστεύεται ή με μια γραμμή υποστήριξης.
- Φέρτε σε επαφή το παιδί σας με υπηρεσίες υποστήριξης, όπως τηλεφωνικές γραμμές ή οργανισμούς υποστήριξης θυμάτων. (Δείτε τις πηγές στο κάτω μέρος της σελίδας.)
Πάνω απ’ όλα, υπενθυμίστε στο παιδί σας ότι δεν φταίει εκείνο και ότι δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίσει μόνο του.
Αντιμετώπιση του διαδικτυακού εκφοβισμού
Πώς να τον αναγνωρίσετε και να βοηθήσετε το παιδί σας.
Ο διαδικτυακός εκφοβισμός πραγματοποιείται μέσω ψηφιακών συσκευών όπως τηλέφωνα, υπολογιστές και tablet. Μπορεί να συμβεί μέσω κειμένου, apps ανταλλαγής μηνυμάτων, συνομιλίας, email, διαδικτυακών παιχνιδιών, μέσων κοινωνικής δικτύωσης, live streaming, φωτογραφιών και βίντεο. Ο εκφοβισμός ορίζεται συνήθως ως επιθετική και επαναλαμβανόμενη λεκτική ή σωματική κακοποίηση όπου υπάρχει ανισορροπία δύναμης. Ωστόσο, οποιαδήποτε μορφή παρενόχλησης, συμπεριλαμβανομένων προσβολών, απειλών, πλαστοπροσωπίας, διάδοσης φημών και αποκλεισμού, μπορεί να έχει παρόμοιο αρνητικό αντίκτυπο. Εικόνες που περιέχουν γυμνό, αιματηρές σκηνές ή βία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εκφοβισμό. Ο διαδικτυακός εκφοβισμός εμφανίζεται συχνά παράλληλα με σωματικό εκφοβισμό στο σχολείο ή στην κοινότητα. Σύμφωνα με μια μελέτη του Pew Research Center το 2022, «Σχεδόν οι μισοί έφηβοι στις ΗΠΑ έχουν υποστεί εκφοβισμό ή παρενόχληση στο διαδίκτυο».
Δεν είναι πάντα προφανές ότι ένα παιδί υφίσταται διαδικτυακό εκφοβισμό και μπορεί να μην το πει. Αν και τα παρακάτω δεν αποτελούν απαραιτήτως σημάδια διαδικτυακού εκφοβισμού, δώστε ιδιαίτερη προσοχή εάν το παιδί σας δυσκολεύεται να κοιμηθεί, δεν θέλει να πάει σχολείο, εμφανίζει μειωμένη αίσθηση αυτοεκτίμησης ή εάν υπάρχουν αλλαγές στις διαδικτυακές συνήθειες, όπως ο διαρκής έλεγχος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή η αποφυγή της χρήσης των συσκευών του όταν είστε παρόντες.
Παρότι οποιοδήποτε παιδί μπορεί να υποστεί διαδικτυακό εκφοβισμό, ορισμένα παιδιά είναι πιο ευάλωτα από άλλα, συμπεριλαμβανομένων μελών περιθωριοποιημένων ομάδων όπως φυλετικές ή θρησκευτικές μειονότητες, παιδιά με αναπηρίες, νεαρά άτομα ΛΟΑΤΚΙ+ ή οποιοσδήποτε έχει διαφορετική εμφάνιση ή συμπεριφορά.
Οι συχνές, σύντομες συζητήσεις με το παιδί σας σχετικά με τις διαδικτυακές του εμπειρίες μπορούν να βοηθήσουν στην οικοδόμηση μιας σχέσης που θα διευκολύνει το παιδί να απευθυνθεί σε εσάς εάν βιώσει διαδικτυακό εκφοβισμό. Είναι επίσης σημαντικό για το παιδί σας να καταλάβει ότι, αν κάτι τέτοιο του συμβεί, δεν είναι δικό του λάθος και ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να το βοηθήσουν να το ξεπεράσει.
-
- Παραμείνετε ήρεμοι, μην αντιδράσετε υπερβολικά και μην το κατηγορήσετε. Συνήθως δεν βοηθά να του πάρετε τις συσκευές του.
- Ξεκινήστε ακούγοντας. Μάθετε τι συνέβη και πώς αισθάνθηκε το παιδί σας. Να είστε υποστηρικτικοί.
- Εάν κάποιος στείλει μια ακατάλληλη εικόνα ή περιεχόμενο που κάνει το παιδί σας να νιώθει άβολα, μπορείτε να συμβουλεύσετε το παιδί σας να μην απαντήσει.
- Ενθαρρύνετε το παιδί σας να χρησιμοποιήσει εργαλεία όπως ο αποκλεισμός ή η σίγαση του λογαριασμού και η αναφορά του περιεχομένου στην πλατφόρμα όπου συνέβη το περιστατικό.
- Συζητήστε στρατηγικές για το πώς να δώσετε ένα τέλος στον διαδικτυακό εκφοβισμό και σκεφτείτε πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να το ξεπεράσει και να αναπτύξει περαιτέρω την ανθεκτικότητά του.
- Συμπεριλάβετε το παιδί σας σε συζητήσεις και σχέδια για λύσεις. Ο διαδικτυακός εκφοβισμός συχνά οδηγεί σε απώλεια ελέγχου σε μια κοινωνική κατάσταση και η συμμετοχή του παιδιού το βοηθά να το ξεπεράσει αυτό.
- Σε περίπτωση αμφιβολίας, ζητήστε βοήθεια από ένα σχολικό σύμβουλο, δάσκαλο ή άλλον ειδικό.
- Μερικές φορές οι γονείς μπορούν να κάνουν τα πράγματα χειρότερα απαντώντας δημόσια. Οι απαντήσεις πρέπει να είναι καλά μελετημένες.
- Εάν το άτομο που εκφοβίζει το παιδί σας στο διαδίκτυο είναι επίσης παιδί, συνεργαστείτε με τους γονείς και τις σχολικές αρχές για να αντιμετωπίσετε τη συμπεριφορά του παιδιού.
-
Πάρτε το ζήτημα στα σοβαρά. Ο διαδικτυακός εκφοβισμός μπορεί να υποδεικνύει ότι ένα παιδί βιώνει θλίψη και μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη πιο σοβαρά προβλήματα. Πριν ορίσετε μια συνέπεια για τη συμπεριφορά, μάθετε γιατί το παιδί συμπεριφέρεται άσχημα ή ενεργεί επιθετικά.
Οι υποκείμενες αιτίες ποικίλλουν αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν τα εξής:
- Να προσπαθεί να ενταχθεί σε μια ομάδα συνομηλίκων που εμπλέκεται σε διαδικτυακό εκφοβισμό.
- Να νιώθει άγχος, θυμό, κατάθλιψη, έλλειψη ελέγχου, απογοήτευση ή στρες.
- Να είναι και το ίδιο θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού.
- Να αισθάνεται την ανάγκη να έχει τον έλεγχο.
- Να αναζητά την προσοχή από τους άλλους.
- Να μη κατανοεί πλήρως τον αρνητικό αντίκτυπο της συμπεριφοράς του διαδικτυακού εκφοβισμού.
Εάν το παιδί σας εκφοβίζει άλλους στο διαδίκτυο, οι γονείς και άλλοι έμπιστοι ενήλικες μπορούν να κάνουν τα εξής:
- Να μάθουν τι συμβαίνει με το παιδί για να προσπαθήσουν να προσδιορίσουν την αιτία του διαδικτυακού εκφοβισμού. Να λάβουν υπόψη τη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού, την ομάδα συνομηλίκων και άλλους παράγοντες.
- Να μιλήσουν με το παιδί και να εξηγήσουν πώς ο διαδικτυακός εκφοβισμός μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τους άλλους και τον εαυτό τους, και γιατί δεν είναι σωστός. Να εξηγήσουν στο παιδί τη σημασία της καλοσύνης και της ενσυναίσθησης και πώς αυτές επηρεάζουν τους άλλους.
- Να σκεφτούν το ενδεχόμενο να μιλήσουν με έναν σχολικό σύμβουλο ή άλλον επαγγελματία για συμβουλές και στρατηγικές.
- Να ενημερώσουν το παιδί ότι υπάρχουν συνέπειες για τον διαδικτυακό εκφοβισμό.
- Να εξετάσουν τρόπους με τους οποίους το παιδί μπορεί να επανορθώσει για αυτό που προκάλεσε στο άτομο που πλήγωσε.
Λάβετε συναισθηματική και ψυχολογική υποστήριξη
Θέλετε να συνδεθείτε με έναν καταρτισμένο σύμβουλο αμέσως; Το καταρτισμένο προσωπικό στην Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για Παιδιά SOS 1056, που λειτουργεί από το Χαμόγελο του Παιδιού, προσφέρει υποστήριξη μέσω τηλεφώνου, email και συνομιλίας 24 ώρες το 24ωρο σε παιδιά και ενήλικες.
Αναφορά
Το SafeLine.gr είναι μια διαδικτυακή γραμμή βοήθειας στην Ελλάδα, στην οποία μπορούν όλοι να αναφέρουν επιβλαβές περιεχόμενο στο διαδίκτυο.
Αναφορά στην Apple
Μπορείτε να αναφέρετε στην Apple φωτογραφίες και βίντεο που έχουν επισημανθεί από την υπηρεσία «Ασφάλεια επικοινωνίας» λόγω γυμνού περιεχομένου, καθώς και το άτομο που τα μοιράστηκε. Εφόσον είναι δυνατό, επιστρέψτε στο app της Apple στo οποίo εμφανίστηκε η θολή εικόνα και χρησιμοποιήστε το κουμπί «Αναφορά στην Apple» που εμφανίζεται στην οθόνη για να στείλετε μια αναφορά στην Apple.